ruggenprik bevalling ervaringen

Ruggenprik bij de bevalling: alles wat je wilt weten (en niemand je vertelt)

Ben je zwanger en denk je na over je bevalling, dan komt hij vroeg of laat voorbij: de ruggenprik. De een zweert erbij, de ander wil er niets van weten, en je schoonmoeder heeft er natuurlijk ook een mening over. Maar wat gebeurt er nou eigenlijk precies, doet die naald pijn en wat zijn de nadelen? Ik zette alles op een rij, zodat jij met een gerust hart je eigen keuze kunt maken.

Wat is een ruggenprik precies?

Bij een ruggenprik krijg je verdoving in je onderrug, vlak bij de zenuwen die pijnprikkels van je onderlichaam naar je hersenen sturen. Je zenuwen geven die prikkels daardoor (grotendeels) niet meer door. Een anesthesioloog zet de prik, dus niet je verloskundige of gynaecoloog. Er zijn twee vormen die je vaak hoort:

Epidurale variant

Dit is de ruggenprik die je bij een bevalling krijgt. Via een naald legt de anesthesioloog een heel dun slangetje in de ruimte rond je ruggenmergvliezen. De naald gaat er daarna weer uit, het slangetje blijft zitten. Via een pompje krijg je zo continu pijnstilling, vaak een mix van een verdovingsmiddel en een opiaat. Je voelt de weeën veel minder, maar meestal nog wel druk en vaak kun je je benen nog een beetje bewegen.

Spinale variant

Bij een keizersnede of een andere operatie aan je onderlichaam krijg je meestal een spinale ruggenprik. Die krijg je eenmalig, hij werkt snel en verdooft je onderlichaam volledig. Je voelt dan niets meer en kunt je benen tijdelijk niet bewegen.

Wanneer kun je een ruggenprik krijgen bij de bevalling?

Je hoeft niet van tevoren te beslissen of je er een wilt. Je kunt er tijdens de bevalling om vragen, al is het slim om het vooraf wel even met je verloskundige te bespreken. Wel moet je dan in het ziekenhuis bevallen, want thuis of in een geboortecentrum kan het niet. En hoewel steeds meer ziekenhuizen het dag en nacht aanbieden, is dat niet overal zo. Vraag dus even na hoe het in jouw ziekenhuis geregeld is.

Er bestaat geen “te laat” in de zin dat het nooit meer mag, maar als je al bijna volledige ontsluiting hebt en je baby er bijna is, heeft het vaak weinig zin meer. Het zetten en inwerken kost namelijk wel even tijd.

Hoe gaat het zetten in z’n werk?

Je krijgt eerst een infuus. Daarna ga je zitten met een bolle rug (denk aan een boze kat) of je ligt op je zij met je knieën opgetrokken. Dat is met weeën nog best een uitdaging, maar het team helpt je er goed doorheen. De anesthesioloog maakt je rug schoon, verdooft de huid en zet dan de prik tussen twee wervels in je onderrug. Belangrijk: zo stil mogelijk blijven zitten, ook als er een wee komt. Na een minuut of tien tot twintig begint de verdoving te werken.

Doet de naald pijn?

Dat is misschien wel de meest gestelde vraag, en ik snap het: zo’n naald in je rug klinkt heftig. De meeste vrouwen vinden het echter erg meevallen. Omdat je huid eerst plaatselijk wordt verdoofd, voel je vooral een prikje en daarna druk. Vergeleken met de weeën vinden veel moeders het eigenlijk nauwelijks noemenswaardig. Bevallen staat niet voor niets in elk lijstje met pijnlijkste ervaringen, ergens tussen de pijnlijkste breuken in.

Wat merk je als hij eenmaal werkt?

De pijn van de weeën neemt flink af en veel vrouwen kunnen eindelijk even ontspannen of zelfs slapen. Je krijgt wel extra controle: het team meet regelmatig je bloeddruk, bewaakt je baby continu met een CTG en vaak krijg je een blaaskatheter, omdat je zelf niet goed meer voelt dat je moet plassen. Rondlopen zit er meestal niet meer in. Soms werkt de prik aan één kant beter dan aan de andere. Dan kan de anesthesioloog het slangetje iets verleggen of de dosering aanpassen.

De nadelen van een ruggenprik

Een ruggenprik is een veilige en veelgebruikte vorm van pijnstilling, maar het blijft een medische ingreep met een paar nadelen:

  • Je bloeddruk kan dalen, waardoor je je duizelig of misselijk voelt. Daarom krijg je een infuus.
  • De kans op koorts tijdens de bevalling is groter. Dan krijg je soms voor de zekerheid antibiotica en haalt het team de kinderarts erbij.
  • Het persen kan langer duren, omdat je de persdrang minder goed voelt. De kans dat je baby met een vacuümpomp geboren wordt, is iets groter.
  • De weeën kunnen wat afzwakken, waardoor je soms weeënopwekkers nodig hebt.
  • Je kunt jeuk krijgen door de opiaten in de pijnstilling.

Hoofdpijn en lekkage van hersenvocht

Bij een klein deel van de vrouwen, ongeveer één op de honderd, raakt de naald bij het zetten per ongeluk het vlies rond het ruggenmerg. Daardoor kan er wat hersenvocht weglekken. Dat geeft een typische hoofdpijn die erger wordt als je rechtop zit of staat, en minder als je ligt. Vaak gaat het binnen een paar dagen vanzelf over. Is de hoofdpijn heftig of blijft hij, meld het dan. De anesthesioloog kan het gaatje dichten met een beetje van je eigen bloed, een zogenoemde bloodpatch. Ernstige complicaties zoals een infectie of bloeding rond het ruggenmerg zijn heel zeldzaam.

Is een ruggenprik gevaarlijk voor je baby?

Er komt maar heel weinig van de medicijnen bij je baby terecht. Het team houdt je baby wel extra in de gaten, omdat een lagere bloeddruk bij jou of koorts invloed kan hebben. Voor de meeste baby’s maakt een ruggenprik geen verschil.

Ruggenprik bevalling ervaringen: wat vrouwen vertellen

Als je rondvraagt in je omgeving of op fora, hoor je grofweg drie verhalen. Een grote groep vrouwen is er ontzettend blij mee: na urenlang weeën wegpuffen konden ze eindelijk even bijkomen en daardoor met nieuwe energie gaan persen. Sommigen noemen het achteraf zelfs het moment waarop ze weer van hun bevalling gingen genieten.

Een tweede groep vond het prima, maar had wel last van de bijzaken: niet meer kunnen lopen, een katheter of een verdoving die maar aan één kant werkte. En dan zijn er vrouwen die achteraf het gevoel hadden dat ze de controle kwijt waren, of die door de prik langer moesten persen. Wat opvalt: bijna niemand vindt het zetten zelf het ergste deel.

Mijn tip? Laat je niet gek maken door andermans verhaal. Elke bevalling is anders, en er is geen goede of foute keuze. Een ruggenprik vragen is geen falen en zonder bevallen is geen heldendaad. Kijk wat op dat moment bij jou past.

Ruggenprik of narcose bij een keizersnede?

Bij een geplande keizersnede krijg je bijna altijd een spinale ruggenprik in plaats van een narcose. Dat heeft grote voordelen: je bent wakker, je partner mag erbij zijn en je kunt je baby meteen zien en vasthouden. Bovendien is het veiliger voor jou en je baby, omdat je niet hoeft te worden beademd en je baby geen narcosemiddelen binnenkrijgt. Alleen bij een spoedsituatie of als een ruggenprik bij jou niet kan, kiezen artsen voor een narcose. Soms krijg je naast de ruggenprik nog een roesje als je erg gespannen bent.

Herstel: hoe lang duurt het voor hij is uitgewerkt?

Na de bevalling haalt de verpleegkundige het slangetje eruit, dat voel je nauwelijks. De verdoving van een epidurale prik is meestal binnen een paar uur uitgewerkt. Bij een spinale ruggenprik duurt het vaak twee tot vier uur voordat je je benen weer goed voelt. Je mag daarna gewoon weer opstaan, liefst de eerste keer met hulp. De plek van de prik kan een paar dagen gevoelig zijn, net als een blauwe plek.

Rugpijn na je bevalling ligt meestal niet aan de prik, maar aan alles wat je lijf negen maanden lang heeft gedragen. Rustig opbouwen is het devies. Wanneer je weer kunt beginnen met bewegen, lees je in mijn artikel over sporten na de bevalling. En ben je nog zwanger? Fit blijven helpt bij je bevalling, dus kijk ook eens hoe je zwanger en sporten veilig combineert.

Veelgestelde vragen

Kan iedereen een ruggenprik krijgen?

Bijna iedereen. Bij stollingsproblemen, bepaalde afwijkingen aan je wervelkolom of zenuwstelsel, een infectie op de prikplek of een tekort aan bloedplaatjes kan het soms niet. Dat bespreekt de anesthesioloog met je.

Krijg je rugpijn van een ruggenprik?

De prikplek kan een paar dagen beurs aanvoelen. Langdurige rugpijn komt niet vaker voor bij vrouwen die een ruggenprik hadden dan bij vrouwen zonder.

Is een ruggenprik voor watjes?

Absoluut niet. Iedere vrouw heeft recht op goede pijnstilling. Bevallen is topsport, hoe je het ook doet.

Twijfel je of een ruggenprik iets voor jou is? Bespreek het tijdens je zwangerschap met je verloskundige of gynaecoloog. Zij kennen jouw situatie het best.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *