Vrouw met liefdesverdriet zit in gedachten verzonken in een stoel bij het raam

Liefdesverdriet: waarom je hart zo’n pijn doet en wat je erdoorheen helpt

Het ene moment deel je je leven met iemand, het volgende moment is die persoon weg en voelt alles leeg. Liefdesverdriet is een van de heftigste dingen die je kunt meemaken, en toch krijg je er geen handleiding bij. Je hoort dat de tijd alle wonden heelt, maar wat doe je in de tussentijd? In dit artikel lees je waarom een gebroken hart zo’n pijn doet, welke fases je doorloopt, hoe lang liefdesverdriet duurt en wat je echt helpt om het te verwerken.

Waarom liefdesverdriet zo’n pijn doet

Als je zegt dat je hart breekt, is dat niet alleen beeldspraak. Onderzoek met hersenscans laat zien dat sociale afwijzing deels dezelfde gebieden in je brein activeert als lichamelijke pijn. De Amerikaanse antropologe Helen Fisher liet mensen met vers liefdesverdriet in een scanner naar een foto van hun ex kijken. Wat oplichtte, waren de beloningsgebieden die ook betrokken zijn bij verslaving. Geen wonder dat je zo naar die ene persoon kunt verlangen, ook als je weet dat het beter is zo.

Daarbij verlies je bij een relatiebreuk veel meer dan alleen je partner. Je verliest je dagelijkse ritme, je toekomstplannen, soms een schoonfamilie of vriendengroep, en een stukje van wie je samen was. Dat allemaal tegelijk kwijtraken, dat is rouw.

Ziek van liefdesverdriet: symptomen die je misschien herkent

Je lichaam reageert op een breuk als op stress. Er komen meer stresshormonen vrij, zoals cortisol en adrenaline, en dat merk je. Veelvoorkomende symptomen van liefdesverdriet zijn:

  • slecht slapen of juist alleen maar willen slapen
  • geen honger, of eten om de leegte te vullen
  • een steen in je maag of een drukkend gevoel op je borst
  • niet kunnen concentreren en blijven piekeren
  • steeds je telefoon checken of zijn of haar social media bekijken
  • huilbuien op onverwachte momenten, bijvoorbeeld door een liedje in de supermarkt

Er bestaat zelfs een echt gebroken-hartsyndroom (takotsubo-cardiomyopathie), waarbij de hartspier tijdelijk verzwakt door hevige emotionele stress. Dat is zeldzaam, maar heb je pijn op de borst of benauwdheid, neem dan altijd direct contact op met je huisarts of bel 112.

De 5 fases van liefdesverdriet

Vaak worden de vijf fases van rouw van psychiater Elisabeth Kübler-Ross ook gebruikt voor liefdesverdriet. Ze waren oorspronkelijk bedoeld voor rouw na een overlijden, maar veel mensen herkennen zich erin:

  1. Ontkenning: “Dit kan niet waar zijn, het komt wel weer goed.”
  2. Boosheid: op je ex, op jezelf, op de nieuwe partner of op de hele wereld.
  3. Onderhandelen: “Als ik nou verander, komt hij misschien terug.” Je speelt gesprekken eindeloos af in je hoofd.
  4. Verdriet: het besef dat het echt voorbij is. Dit is vaak de zwaarste fase.
  5. Acceptatie: het doet nog weleens pijn, maar je kijkt weer vooruit.

Belangrijk om te weten: die fases lopen niet netjes achter elkaar. Je kunt op een dinsdag al in de acceptatie zitten en op vrijdag weer keihard boos zijn. Dat is normaal en betekent niet dat je achteruitgaat. Bij liefdesverdriet spelen bovendien gevoelens van afwijzing, schuld en schaamte mee, die je bij gewone rouw minder hebt.

Liefdesverdriet bij mannen: komt het later?

Je hoort vaak dat liefdesverdriet bij mannen later komt, en daar lijkt iets in te zitten. Een groot onderzoek van onder meer Binghamton University en University College London onder ruim 5.000 mensen vond dat vrouwen een breuk direct heftiger voelen, maar er op de lange termijn ook vaak beter uit komen. Mannen leken het in het begin minder te voelen, maar het verlies kwam later alsnog binnen. Dat zijn natuurlijk gemiddelden: iedereen gaat er op zijn eigen manier mee om, en een man die eerst stoer doet, kan echt wel verdriet hebben.

Hoe lang duurt liefdesverdriet?

Het eerlijke antwoord: dat verschilt per persoon. Het hangt af van hoe lang je samen was, hoe de relatie eindigde, of je elkaar nog ziet (bijvoorbeeld door kinderen of werk) en hoeveel steun je om je heen hebt. Je leest weleens vuistregels, zoals de helft van de tijd dat de relatie duurde, maar daar is geen wetenschappelijke basis voor.

Wat wel vaak gebeurt: de eerste weken zijn het zwaarst, daarna komen er steeds meer momenten waarop het iets lichter voelt. Na een paar maanden merken veel mensen dat ze een hele dag niet aan hun ex hebben gedacht. Duurt het verdriet veel langer, of blijft het net zo heftig als in het begin, dan is het verstandig om hulp te zoeken. Daarover verderop meer.

Wat helpt tegen liefdesverdriet? Tips om het te verwerken

Er is geen snelle oplossing, maar je kunt jezelf wel helpen om liefdesverdriet te verwerken. Deze dingen maken echt verschil:

  • Beperk het contact. Elke keer dat je zijn profiel bekijkt of oude berichten terugleest, trek je de wond weer open. Ontvolgen of tijdelijk dempen is geen kinderachtig gedoe, het is zelfbescherming.
  • Laat je gevoel toe. Huilen, boos zijn, een avond op de bank liggen met een zak chips: het mag allemaal. Wat je wegdrukt, komt later toch terug.
  • Schrijf het op. Maak een lijstje van wat er níet goed was in de relatie. Dat helpt om je ex niet op een voetstuk te zetten, iets wat je brein graag doet.
  • Houd ritme vast. Sta op een vaste tijd op, eet regelmatig en ga elke dag even naar buiten, ook als je geen zin hebt.
  • Beweeg. Een stevige wandeling of sporten haalt stresshormonen uit je lijf en geeft je een paar uur rust in je hoofd.
  • Zoek je mensen op. Vraag concreet om steun: “Wil je zaterdag met me afspreken?” werkt beter dan wachten tot iemand vraagt hoe het gaat.
  • Maak ruimte voor jezelf. Een fijn plekje in huis waar je even tot rust komt, kan helpen. Lees bijvoorbeeld hoe je een ontspanningsplek inricht voor meer tijd voor jezelf.
  • Zoek afleiding, maar vlucht niet. Een nieuwe hobby, een cursus of een dagje weg geeft je hoofd iets anders om over na te denken. Weet je even niet waar je moet beginnen? In dit lijstje met dingen die je kunt doen als je je verveelt staan genoeg ideeën.
  • Wees mild voor jezelf. Je hoeft niet na twee weken weer de oude te zijn. Praat tegen jezelf zoals je tegen je beste vriendin zou praten.

Wat je beter even niet doet

Een paar dingen houden het verdriet juist in stand. Grote beslissingen nemen in de eerste weken, bijvoorbeeld meteen verhuizen of je baan opzeggen. Je verdriet wegdrinken. Je ex blijven appen in de hoop op een gesprek dat alles oplost. En meteen een nieuwe relatie beginnen om de leegte te vullen: een rebound voelt even fijn, maar het verdriet wacht vaak gewoon op je.

Kapot van verdriet en het wordt maar niet minder

Soms blijf je hangen in liefdesverdriet. Je blijft maanden later nog elke dag piekeren, je slaapt slecht, je hebt nergens meer zin in of je kunt niet meer goed functioneren op je werk. Dan is het geen zwakte om hulp te zoeken, maar slim. Je huisarts is een goed eerste aanspreekpunt en kan je doorverwijzen naar een praktijkondersteuner of psycholoog. Heb je sombere of donkere gedachten, praat er dan altijd met iemand over. Bij 113 Zelfmoordpreventie kun je 24 uur per dag anoniem terecht via 113 of 0800 0113.

Voelt een breuk als een trauma, bijvoorbeeld omdat je bent bedrogen, de relatie giftig was of het einde heel plotseling kwam? Ook dan kan een psycholoog helpen om het te verwerken, zodat het je volgende relatie niet in de weg zit.

Een relatiebreuk als nieuw begin

Het klinkt misschien als een tegeltjeswijsheid als je er middenin zit, maar veel mensen kijken later terug op het einde van hun relatie als een moment waarop ze zichzelf beter leerden kennen. Onderzoek naar groei na een breuk laat zien dat mensen achteraf vaak positieve dingen noemen: meer zelfvertrouwen, een beter beeld van wat ze willen in een partner, en meer tijd voor vriendschappen en eigen dromen. Dat maakt de pijn nu niet minder, maar het kan fijn zijn om te weten dat er aan de andere kant echt iets beters op je wacht.

Veelgestelde vragen over liefdesverdriet

Hoe voel je je als je liefdesverdriet hebt?

Liefdesverdriet voelt voor veel mensen als een mix van verdriet, leegte, boosheid en onrust. Je kunt lichamelijke klachten hebben, zoals buikpijn, moeheid of een drukkend gevoel op je borst, en je gedachten blijven steeds terugkomen bij je ex.

Hoe kom je over je ex heen?

Hoe kom je over liefdesverdriet heen? Door het verdriet toe te laten in plaats van weg te drukken, het contact met je ex te beperken, goed voor je lichaam te zorgen en steun te zoeken bij de mensen om je heen. Het gaat met ups en downs, maar elke week wordt het een beetje lichter.

Is liefdesverdriet hetzelfde als een depressie?

Nee. Verdriet na een breuk is een normale reactie op verlies. Maar als somberheid weken achter elkaar het grootste deel van de dag aanwezig is en je nergens meer plezier in hebt, kan het overgaan in een depressie. Bespreek dat dan met je huisarts.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *